jetpisbai.kz Ұлы Дала жаңалықтары
Түркістан қалалық орталық кітапханасында Конституцияның мазмұнын түсіндіруді мақсат еткен арнайы жиын өткізілді. Еркін форматта өткен жиында сөз сөйлеген Түркістан облыстық Медиация кеңесінің төрағасы, «Бітімгер» медиаторлардың қоғамдық бірлестігінің басшысы Бақытжан Бейсембаев биылғы жылдың шілде айының басынан қолданысқа енгізілген жаңа Конституцияның негізгі қағидаттары туралы кеңінен әңгімеледі. Ол жаңа Заңмен айқындалған азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға бағытталған нормаларға тоқталып, Ата Заңның елдегі қоғамдық келісімді нығайтудағы маңызы, заң үстемдігін қамтамасыз етудегі рөлі және азаматтардың мемлекет басқару ісіне қатысу мүмкіндіктерінің кеңеюіне қатысты жаңашылдықтар жөнінде жан-жақты ақпарат берді. Сонымен қатар Конституцияның елімізде әділетті қоғам құрудағы маңызды рөлін кеңінен түсіндірді.
Сөзін жалғастырған Бақытжан Бейсембаев алдағы Құрылтай сайлауы елімізде пропорционалды жүйе арқылы өтетінін және оған жеті саяси партия қатысатынын атап өтті. Сондай-ақ сайлауға қатысу және таңдау жасау – әрбір азаматтың конституциялық құқығы екенін жеткізді.
Жиында Конституцияны түсіндірумен қатар, оның қоғам өміріндегі құндылықтарды орнықтырудағы рөліне де назар аударылды. Ата Заңда адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау, заң үстемдігін қамтамасыз ету, ұлттық бірлікті нығайту және қоғамдық диалогты дамыту мемлекеттің негізгі қағидаттарымен сабақтастырылған.
Жаңа Конституцияда білім, ғылым және инновация адам капиталын дамытудың стратегиялық бағыттары ретінде айқындалуы да маңызды. Бұл білімді, білікті және заман талабына бейім азамат қалыптастырудың мемлекеттік деңгейдегі маңызын көрсетеді. Осы ретте азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттырумен қатар, білімге ұмтылу мен үздіксіз ізденіс мәдениетін қалыптастырудың мәні зор.
Тіл мәселесі де Конституциялық деңгейде айрықша маңызға ие. Жаңа Конституцияның 9-бабында Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі қазақ тілі екені нақты бекітілген. Сонымен бірге мемлекет Қазақстан халқының тілдерін үйренуге және дамытуға жағдай жасайтыны көрсетілген. Бұл норма мемлекеттік тілдің қоғамдағы орны мен тілдік саясаттың негізгі бағыттарын айқындайтын маңызды конституциялық негіз болып табылады.
Осы конституциялық қағидаттар мемлекеттік тілдің қолданыс аясын одан әрі кеңейтуге бағытталған жұмыстарды жүйелі түрде жалғастыруға мүмкіндік береді. Қазақ тілін білім, ғылым, мәдениет, мемлекеттік басқару және қоғамдық коммуникация салаларында кеңінен қолдану – тілдің табиғи дамуы мен қоғамдық беделін арттырудың маңызды тетігі.
Қазақ тілін дамыту барысында заманауи талаптарды ескеру де өзекті. Тілдік нормаларды жетілдіру, терминологиялық қорды жүйелеу, орфографиялық қағидаларды жаңғырту секілді бағыттар тілдің қазіргі қолданысқа бейімделуіне қызмет етеді. Мұндай реформалардың негізгі мақсаты – қазақ тілінің табиғи болмысын сақтай отырып, оның жаңа қоғамдық және технологиялық ортадағы мүмкіндігін кеңейту.
Түркістан қаласы сияқты тарихи-мәдени маңызы жоғары өңірлерде Конституция құндылықтарын түсіндірудің тәрбиелік мәні ерекше. Құқықтық сауатты, өз міндеті мен жауапкершілігін түсінетін азамат қалыптастыру қоғамдағы тұрақтылық пен өзара сенімді нығайтуға ықпал етеді. Мұндай кездесулер тұрғындардың заңнамалық өзгерістерді тереңірек түсінуіне жол ашады.
Құқықтық мәдениет пен азаматтық белсенділік бір-бірімен тығыз байланысты. Әр азамат өзінің конституциялық құқықтарын біліп қана қоймай, қоғам алдындағы жауапкершілігін де сезінуі қажет. Заңды құрметтеу, қоғамдық пікірге жауапкершілікпен қарау және мемлекет дамуына өз үлесін қосуға ұмтылу – әділетті әрі орнықты қоғамның маңызды негіздері.
Осы бағыттағы ақпараттық-түсіндіру жұмыстары алдағы уақытта да жалғасын тауып, Конституцияның мазмұнын халыққа қарапайым әрі түсінікті тілде жеткізуге бағытталуы маңызды. Түркістан қаласында осындай ашық пікір алмасу алаңдарының ұйымдастырылуы азаматтардың құқықтық сауатын арттырып, қоғамдағы заңға құрмет пен жауапты азаматтық ұстанымды қалыптастыруға өз үлесін қоса береді.
Конституция талаптарын білу және оны құрметтеу – әр азаматтың ел болашағына деген жауапкершілігін айқындайды. Ата Заңда бекітілген құқықтар мен міндеттерді терең түсіну арқылы қоғамда заңға құрмет, өзара сенім және азаматтық белсенділік қалыптасады. Осы құндылықтарды кеңінен насихаттау Түркістан қаласында құқықтық мәдениеті жоғары, ел дамуына бейжай қарамайтын саналы азаматтар қатарын қалыптастыруға ықпал етеді.
