jetpisbai.kz Ұлы Дала жаңалықтары
Адам папилломасы вирусы (АПВ) – әлемде кең таралған инфекциялардың бірі. Мамандардың мәліметінше, 25 жасқа дейінгі әйелдер мен ерлердің басым бөлігі осы вирусты жұқтырады. АПВ-ның кейбір түрлері жатыр мойны обырының дамуына себеп болады. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметі ақпарат алаңында өткен брифинг барысында Шымкент қаласының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің басшы орынбасары Турымбетова Айгуль Мелесқызы айтты.
Қазақстанда жыл сайын жатыр мойны обырының шамамен 1900 жаңа жағдайы анықталып, 600-ден астам әйел осы дерттен көз жұмады. Бұл – күніне екі әйелдің өмірі қатерлі ісіктің құрбаны болады деген сөз. Сондықтан аурудың алдын алу мәселесі денсаулық сақтау саласының маңызды бағыттарының біріне айналып отыр.
Бүгінде АПВ-ның нақты емі жоқ. Мамандар вирустың алдын алудың ең тиімді жолы вакцинация екенін айтады. Осыған байланысты Қазақстанда 2024 жылдың күзінен бастап 11 жастағы қыздарға АПВ-ға қарсы вакцина тегін салына бастады. Вакцина мектептерде немесе емханалардағы екпе кабинеттерінде жүргізіледі.
Әлемнің 135 елінде қолданылып келе жатқан бұл вакцина өзінің тиімділігі мен қауіпсіздігін дәлелдеген. Дәрігерлердің айтуынша, вакцина қыз балаларға вирус жұқтырмай тұрып егілген жағдайда ең жоғары қорғаныс қалыптастырады. Сондықтан ата-аналарға балаларының денсаулығын қорғау мақсатында вакцинацияның маңызын түсіну ұсынылады.
Сонымен қатар, жатыр мойны обырын ерте кезеңде анықтауда скринингтік тексерулердің маңызы зор. Әйелдерге белгілі бір жас аралығынан бастап жүйелі түрде ПАП-тест немесе HPV-тест тапсыру ұсынылады. Мұндай тексерулер ауру белгілері білінбей тұрып-ақ өзгерістерді анықтауға мүмкіндік береді, бұл өз кезегінде емнің тиімділігін айтарлықтай арттырады.
Дәрігерлер скрининг пен вакцинацияны бір-бірін толықтыратын маңызды шаралар ретінде қарастырады. Егер вакцина инфекцияның алдын алуға бағытталса, скрининг оның салдарын ерте анықтауға көмектеседі. Осы екі тәсілді қатар қолдану жатыр мойны обырынан болатын өлім-жітімді азайтудың ең тиімді жолдарының бірі болып саналады.
Сонымен бірге, халық арасында ақпараттық түсіндіру жұмыстарын күшейту де маңызды. Көп жағдайда әйелдер жоспарлы тексеруден өтуге немқұрайлы қарап, ауру асқынған кезде ғана дәрігерге жүгінеді. Сондықтан медициналық ұйымдар мен мамандар профилактикалық тексерулердің маңызын кеңінен түсіндіруді жалғастыруы қажет.
Жалпы алғанда, әйел денсаулығын сақтау тек медицина қызметкерлерінің ғана емес, әр адамның жеке жауапкершілігін де талап етеді. Дұрыс ақпарат, уақтылы вакцинация және тұрақты медициналық бақылау арқылы қауіпті аурулардың алдын алуға және өмір сапасын арттыруға болады.
