Мемлекеттік тіл – ел бірлігінің, ұлттық болмыстың және рухани жаңғырудың басты тірегі. Осы мақсатта Түркістан қаласындағы «Қуаныш» базары аумағында Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Заңының 21-бабы талаптарын түсіндіру бағытындағы ақпараттық-түсіндіру жұмыстары тұрақты түрде жүргізілуде.
Түсіндіру барысында кәсіпкерлерге көрнекі ақпараттың, жарнамалардың, маңдайшалар мен баға көрсеткіштерінің мемлекеттік тіл туралы заңнама талаптарына сәйкес рәсімделуінің маңыздылығы кеңінен түсіндірілді.
Тіл – ұлттың жаны, елдің айнасы. Сондықтан мемлекеттік тілге құрмет – әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігі. Тілімізге салғырт қарамай, заң талаптарын сақтап, мемлекеттік тілдің мәртебесін бірге көтерейік!
Мұндай ақпараттық-түсіндіру жұмыстары мемлекеттік тілдің қоғамдық ортадағы қолданыс аясын кеңейтуге және тілдік мәдениетті қалыптастыруға бағытталған маңызды қадамдардың бірі болып табылады. Әсіресе халықпен күнделікті тығыз байланыста болатын сауда орындарында тіл заңнамасының сақталуы көрнекі тілдік ортаның қалыптасуына оң әсер етеді.
Қазақ тілін дамыту – тек мемлекеттік мекемелердің ғана емес, қоғамның барлық саласына ортақ міндет. Кәсіпкерлік нысандардағы маңдайша, жарнама және өзге де ақпараттардың талапқа сай болуы тұрғындардың мемлекеттік тілдегі ақпаратты еркін алуына мүмкіндік береді.
Қазіргі таңда қазақ тілінің қолданыс аясын кеңейтуге бағытталған жүйелі жұмыстар тіл саясатының маңызды басымдықтарының бірі болып отыр. Бұл ретте мемлекеттік тілдің мәртебесін нығайту азаматтардың тіл үйренуіне қолайлы жағдай жасаумен, сапалы тілдік ортаны қалыптастырумен және қазақ тілінің заманауи қолданысын жетілдірумен сабақтас жүзеге асуда.
Қазақ тілін дамыту үдерісінде тілдің табиғи ерекшеліктерін сақтай отырып, оны қазіргі қоғамның қажеттілігіне бейімдеу де маңызды. Осы бағытта орфография, терминология, жазу мәдениеті және тілдік нормаларды жетілдіруге қатысты реформалар мен ұсыныстар қоғамның тілге деген қызығушылығын арттыруға ықпал етеді.
Тіл реформаларының негізгі мақсаты – қазақ тілін күрделендіру емес, керісінше оның қолданысын жеңілдетіп, заманауи коммуникацияға бейімдеу және сауатты қолданылуына жағдай жасау. Сондықтан тілдегі өзгерістер ғылыми негізге, қоғамдық қажеттілікке және ұлттық тілдік дәстүрге сүйенуі қажет.
Мемлекеттік тілдің дамуы күнделікті өмірдегі нақты қолданыстан басталады. Сауда орындары, қызмет көрсету саласы, қоғамдық көлік, білім беру және ақпарат кеңістігі сияқты ортада қазақ тілінің кеңінен қолданылуы оның қоғамдағы табиғи әрі тұрақты тіл ретінде орнығуына мүмкіндік береді.
Әрбір кәсіпкердің заң талаптарын жауапкершілікпен орындауы, әрбір азаматтың қазақ тілінде қызмет алуға және ақпарат пайдалануға ұмтылысы – мемлекеттік тілдің беделін арттыратын нақты қоғамдық әрекет. Осындай ортақ ұстаным қалыптасқан жағдайда тіл саясатының нәтижелілігі де арта түседі.
Мемлекеттік тілдің болашағы оның заң жүзіндегі мәртебесімен ғана емес, қоғамдағы күнделікті қолданысымен айқындалады. Сондықтан қазақ тілін қолдау мен дамытуға бағытталған жұмыстарды жүйелі түрде жалғастыру – ұлттық құндылықтарды сақтап, келер ұрпаққа сапалы тілдік орта қалыптастырудың маңызды шарты.
Түркістан қаласында мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейтуге бағытталған жұмыстардың жүйелі түрде жүргізілуі – өңірдегі тіл саясатын іске асырудың маңызды көрсеткіштерінің бірі. Қоғамдық орындар мен қызмет көрсету саласында қазақ тіліндегі ақпараттың қолжетімді болуы тұрғындар мен қала қонақтарына қолайлы тілдік орта қалыптастыруға ықпал етеді.
Түркістан – тарихы терең, рухани маңызы зор шаһар. Сондықтан көне қаланың заманауи келбетінде мемлекеттік тілдің кеңінен қолданылуы оның ұлттық мазмұнын айқындай түседі. Қаладағы кәсіпкерлік нысандардың тіл заңнамасы талаптарын сақтауы да осы ортақ құндылықтың нақты көрінісі болып табылады.
Алдағы уақытта да Түркістан қаласында кәсіпкерлер мен тұрғындарға тіл заңнамасының талаптарын түсіндіру, мемлекеттік тілдегі көрнекі ақпараттың сапасын арттыру және қазақ тілін күнделікті қарым-қатынаста кеңінен қолдануға ынталандыру бағытындағы жұмыстар жалғасын табады. Бұл ретте түсіндіру жұмыстарының басты мақсаты – талап қоюмен қатар, тілге деген оң көзқарас пен жауапкершілікті қалыптастыру.
Мемлекеттік тілдің мерейін көтеру – бір күндік науқан емес, үздіксіз әрі ортақ үдеріс. Осы бағыттағы әрбір игі бастама Түркістан қаласының қоғамдық-мәдени кеңістігінде қазақ тілінің беделін арттырып, ұлттық құндылықтарға негізделген тілдік ортаны одан әрі нығайтуға қызмет етеді.
jetpisbai.kz Ұлы Дала жаңалықтары