jetpisbai.kz Ұлы Дала жаңалықтары
Шымкент қаласында 2024–2026 жылдары жұмыспен қамту шараларының нәтижелері еңбек нарығындағы өзгерістерді, жаңа жұмыс орындарын құру қарқынын және тұрғындарды тұрақты еңбекпен қамту бағытындағы басымдықтарды көрсетеді. Үш жылдық көрсеткіштерді салыстыру жұмыспен қамту шараларының ауқымы сақталғанымен, олардың нәтижелілігі мен іске асырылу бағыттарында белгілі бір өзгерістер болғанын аңғартады.
2024 жылдың қорытындысында жұмыспен қамту шараларына 58 046 адам тартылып, жоспар 102 пайызға орындалды. Оның 39 792-сі тұрақты, 11 490-ы уақытша жұмысқа орналасты, ал 6 764 адам кәсіпкерлік негіздеріне оқытылды. Қалада 26 482 жаңа жұмыс орны ашылып, оның 26 096-сы тұрақты болды. Жаңа орындардың 23 342-сі жеке бастамалар есебінен құрылды. Бұл көрсеткіштер жұмыспен қамтуда жеке сектордың маңызды рөл атқарғанын және жаңадан ашылған жұмыс орындарының басым бөлігі тұрақты сипатта болғанын көрсетеді.
2025 жылы жұмыспен қамту шараларына қатысқандар саны 54 976 адамды құрап, жоспар 110,7 пайызға орындалды. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 3 070 адамға немесе шамамен 5,3 пайызға аз. Соған қарамастан, жоспардың орындалу деңгейі жоғарылаған. Жұмыспен қамту бағдарламалары арқылы 25 147 адам еңбек нарығына тартылса, даму бағдарламалары мен азаматтардың жеке бастамалары аясында 29 829 адам жұмыспен қамтылды. Кәсіпкерлікті қолдау шараларына 3 257 адам қатысып, 5 388 адам субсидияланатын жұмыс орындарына, 11 933 адам бос жұмыс орындарына жолданды. Сонымен қатар 4 569 адам кәсіптік оқудан өтті. Бұл кезеңде жұмыспен қамтуда жеке бастамалар мен даму бағдарламаларының үлесі жоғары болғаны байқалады.
2026 жылдың екінші тоқсандағы мәлімет бойынша, қалада жұмыссыздар саны 22 401 адамды құрап, жұмыссыздық деңгейі 4,6 пайыз болды. Жастар арасындағы жұмыссыздық 1,8 пайызды құрады. Жыл ішінде жұмыспен қамту шараларына 31 398 адамды тарту жоспарланып, есепті кезеңде 26 412 адам қамтылған. Бұл жылдық жоспардың 84,1 пайызына тең. Оның ішінде 16 273 адам тұрақты жұмысқа, 3 366 адам уақытша жұмыс орындарына орналастырылып, 6 772 адам кәсіптік оқытуға қатысқан. Ал даму бағдарламалары мен жеке бастамалар есебінен 7 732 адам жұмыспен қамтылған. Бұл — жыл ортасындағы нәтиже, сондықтан оны алдыңғы екі жылдың толық жылдық көрсеткіштерімен тікелей салыстыруға болмайды.
Үш жылдық деректерді салыстырғанда, жұмыспен қамту шараларына қатысқан адамдар саны 2024 жылғы 58 046 адамнан 2025 жылы 54 976 адамға дейін төмендегенімен, жоспардың орындалу деңгейі 102 пайыздан 110,7 пайызға өскен. Бұл жоспарлы міндеттердің орындалуы жоғарылағанын көрсетеді. Дегенмен, қатысушылар санының азаюын еңбек нарығындағы жағдайдың нашарлауы немесе жақсаруы деп біржақты бағалау дұрыс емес, өйткені оған жоспар көлемі мен жұмыспен қамту шараларының құрылымы да әсер етуі мүмкін.
Жаңа жұмыс орындарын құру көрсеткіштері де жеке сектордың маңызын айқындайды. 2024 жылы 26 482 жаңа жұмыс орны ашылса, 2025 жылы даму бағдарламалары мен жеке бастамалар аясында 29 829 адам жұмыспен қамтылған. Алайда бұл екі көрсеткіштің есептік мазмұны әртүрлі болғандықтан, оларды жаңа жұмыс орындарының тікелей өсімі ретінде қарастыруға болмайды. Соған қарамастан, жеке кәсіпкерлік, білім беру, спорт және қызмет көрсету салаларындағы бастамалар тұрғындарды еңбекпен қамтудың маңызды тетігі болып қала береді.
Сонымен қатар жұмыспен қамту шараларының тиімділігін бағалауда тек жұмысқа орналасқандар санын емес, олардың қаншасы тұрақты жұмысқа тұрғанын, жұмыс орындарының қаншалықты ұзақ сақталғанын және еңбек нарығының сұранысына сай мамандар даярланғанын ескеру қажет. Әсіресе кәсіптік оқытуға қатысушылардың кейін тұрақты жұмысқа орналасу деңгейін талдау маңызды. Бұл мемлекеттік қолдау шараларының нақты нәтижесін бағалауға мүмкіндік береді.
Жалпы, Шымкентте 2024–2025 жылдары жұмыспен қамту жоспарлары орындалып, 2025 жылы жоспардың орындалу деңгейі жоғарылаған. Ал 2026 жылдың екінші тоқсанындағы нәтижелер жылдық міндеттердің едәуір бөлігі орындалғанын көрсетеді. Алдағы уақытта тұрақты жұмыс орындарын көбейту, жастарды еңбек нарығына бейімдеу, кәсіптік оқытудың тиімділігін арттыру және жеке сектордың әлеуетін пайдалану қаладағы жұмыспен қамту саясатының негізгі бағыттары болып қала береді.
Фото: BAQ.KZ
